|
Yaşadığımız konut, okul, işyeri vb. binalar ile
çevreyi istenmeyen seslerden yalıtarak gürültünün
zararlı etkilerinden korunmak; kayıt stüdyoları,
sinema, konser salonu vb. mekanları istenmeyen
seslerden yalıtarak gerekli kullanım koşullarını
oluşturmak; jeneratör, hidrofor, kalorifer vb.
gürültülü mahalleri yalıtarak çevreye yaydıkları
gürültüyü azaltmak amacı ile yapılan uygulamalara "ses
yalıtımı"
denir.
İstenmeyen ve
rahatsızlık hissi uyandıran seslere gürültü denir.
Ses yalıtımı; yaşanan ortamı istenmeyen seslerden
yalıtarak gürültünün zararlı etkilerinden korunmak,
gürültülü alanlardan çevreye yayılan sesi azaltmak
ve sinema, kayıt stüdyosu gibi mekanlarda uygun
kullanım koşulları oluşturmak amacı ile yapılan
uygulamalardır.
Gürültüden neden
korunmalıyız?
Gürültünün insan üzerinde psikolojik ve fizyolojik
pek çok zararı bulunmaktadır. Gürültü, hastalıklara
yol açan stresin en önemli nedenlerindendir. Bu
hastalıkları kısaca şöyle sıralayabiliriz:
Sinirlilik, algılama güçlüğü, iş veriminde düşüş,
uykusuzluk, dolaşım sistemi bozuklukları, çeşitli
vücut salgılarında anormallik, kalıcı işitme
kayıpları, hamile bayanlarda erken doğum ve düşük.
Ses yalıtımı
yaptırmaz ve gürültüden korunmazsak ne olur?
Gürültü pek çok sağlık sorununa yol açmaktadır.
İnsan gürültüyü zamanla kanıksamış olsa bile
zararları artarak devam edecektir. Üstelik gürültü
sonucu oluşan işitme kayıplarının ilaçla veya
cerrahi bir müdahale ile tedavisi bulunmamaktadır.
Özellikle uzun süreler yüksek gürültüye maruz
kalanlarda kalıcı işitme kayıpları (sağırlık)
oluşmaktadır. Ayrıca fabrika gibi endüstriyel
tesislerde çalışanların verimi düşmekte,
dikkatlerinin dağılması sonucunda iş kazaları
meydana gelmektedir.
Ses yalıtımı
nerelerde yapılmalıdır?
Ses yalıtımı;
- Gürültünün zararlı etkilerinden korunması gereken
alanlarda (konutlar, okul, hastane, yurt, otel, iş
yeri vb.)
- Çevreye yaydıkları gürültünün önlenmesi gereken
alanlarda (jeneratör, hidrofor, kalorifer, yüksek
ses düzeyine sahip eğlence yerleri vb.)
- Kullanım koşulu sese bağlı alanlarda (sinema,
tiyatro, konser ve konferans salonu, TV ve ses kayıt
stüdyosu vb.)
yapılmalıdır.
Ses yalıtımı
nasıl yapılır?
Yapıyı planlarken ses yalıtımı dikkate alınmalıdır.
Ayrıca yapıların duvar, döşeme, tavan, cam ve
doğrama gibi elemanları belirlenirken ses yalıtım
özelliği yüksek olan malzemeler kullanılmalıdır. Ses
yalıtım malzemesi kullanılarak alt ve üst kat
seslerinin geçişi ile komşu duvarlardan geçen sesler
de engellenir.
Ses yalıtımının
ülkeye yararları nelerdir?
Gürültü, çağımızda çevre kirliliğinin bir boyutu
olarak önemli bir sorun oluşturmakta ve nedeni ilk
anda tespit edilemeyen birçok sağlık sorununa yol
açmaktadır. Ses yalıtımı ile ilgili çalışmalar ve
gürültü denetimi, sağlıklı ve huzurlu bireyler,
temiz bir çevre, dikkat ve iş veriminin artırılarak
iş kazalarının önlenebilmesi konularında gerek
ülkemiz gerekse insanlarımız için büyük önem
taşımaktadır.
Ses şiddeti
nedir, nasıl ifade edilir?
Ses şiddeti, birim zamanda birim alana gelen ses
enerjisi
miktarıdır. Büyüklük olarak ise dB (desibel) ile
ifade edilir. Ses seviyesi ile ilgili şu örnekleri
verebiliriz:
Ses Kaynağı ve Konumu
Kalkış halindeki uçak (25 m mesafede)
Yol kazısı (7 m mesafede)
Çalar saat zili (1 m mesafede)
50 km/h hızla giden otomobilin içi
Normal konuşma (1 m mesafede)
Sakin yatak odaları (olması gereken) |
Ses Basınç Seviyesi dB (A)
140dB(A)
90dB(A)
80dB(A)
70dB(A)
50dB(A)
35dB(A) |
Gürültünün zararlı etkilerini azaltmak için nelere
dikkat etmeliyiz?
Öncelikle ses yalıtımlı ortamlar oluşturmalı ve
yüksek gürültü düzeyine sahip ortamlarda uzun süre
bulunmamaya özen göstermeliyiz.
Gürültüye Maruz Kalınan Süre (saat/gün)
7,5
4
2
1
0,5 (30 dakika)
0,25 (15 dakika)
1/8 (7,5 dakika) |
Maksimum Gürültü Seviyesi dB (A)
80
90
95
100
105
110
115 |
YANLIŞ:
Komşu dairenin gürültüsünü evimizde hissediyoruz,
ama yapacak bir şey yok.
DOĞRU:
İki daire arasında ses yalıtımı uygulaması
yaptırarak komşunuzun gürültüsünü
engelleyebilirsiniz.
YANLIŞ:
Polistiren köpükten imal edilen ürünler ile ses
yalıtımı yapılabilir.
DOĞRU:
Kapalı gözenekli polistiren malzemeler ısı yalıtım
malzemeleridir. Ses yutucu malzemeler değildir. Ses
yalıtımı için açık gözenekli (mineral yünler, çok
düşük yoğunlukta poliüretan gibi) malzemeler
kullanılır. Darbe sesinde titreşimi kesmek için şap
ve parke altında polietilen köpük gibi kapalı
gözenekli malzemeler kullanılabilir.
YANLIŞ:
Üçlü yalıtım camları daha iyi ses yalıtımı sağlar.
DOĞRU:
Üçlü yalıtım camı ünitelerinin gürültü kontrolü
performansı, ikili yalıtım ünitelerinden daha iyi
değildir. Ses yalıtımının pratik yolu; cam
kalınlığının artırılması ve özel amaçlı hazırlanmış
yalıtım camı ünitelerinin kullanılmasıdır. İkili
yalıtım camı ünitelerinde farklı cam kalınlıklarının
seçilmesi veya camlardan birinin laminasyonlu olması
gürültü kontrolüne katkı sağlar. Daha iyi gürültü
yalıtımı için özel geliştirilmiş akustik
laminasyonlu camların tek pano olarak veya yalıtım
camı ünitesi bünyesinde kullanılması mümkündür. Cam
kalınlığı ve kombinasyonu, gürültünün türüne ve
şiddetine göre seçilmelidir .
YANLIŞ:
Katlar arası döşemede ses yalıtımı sağlanamaz.
DOĞRU:
Tabana ses yalıtımı yaparak katlar arası hava sesi
(konuşma, müzik, vb.) ve darbe sesi (ayak sesi, eşya
sürükleme sesi, vb.) geçişi azaltılır.
YANLIŞ:
Eğer şehir merkezinde yaşıyorsam gürültüsüz bir eve
asla sahip olamam.
DOĞRU:
Alınabilecek tedbirlerle komşu ve çevre
gürültülerinden büyük ölçüde arındırılmış bir eve
sahip olabilirsiniz.
İzolasyon dünyası
dergisi'nde yayımlanmış
Uygulama dosyaları:
Akustik sünger ses yalıtımı uygulaması
HVAC cihazlarında ses izolasyonu
Klima kanallarında ses yalıtımı uygulaması
Kaynak : İZODER
, Yalıtımla ilgili daha detaylı bilgiye
www.izoder.org.tr
adresinden ulaşabilirsiniz.
|